Háskólinn á Akureyri

Vorráðstefnu miðstöðvar skólaþróunar Hugurinn ræður hálfum sigri, framþróun og fagmennska er lokið. Forstöðumaður miðstöðvar skólaþróunar Birna Svanbjörnsdóttir sleit ráðstefnunni og minnti ráðstefnugesti á fyrirhugaða Byrjendalæsisráðstefnu í haust þann 8. september 2012. Hún sagði einnig frá næstu vorráðstefnu en ráðstefnan verður helguð skólanum og nærsamfélaginu og fer fram 13. apríl 2013. Bestu þakkir færum við þeim sem lögðu efni til ráðstefnunnar og ráðstefnugestum þökkum við fyrir komuna. Vonandi sjáumst við á næstu ráðstefnum miðstöðvar skólaþróunar HA.

Heiðursgestur ráðstefnunnar var Trausti Þorsteinsson fyrrum forstöðumaður miðstöðvar skólaþróunar og lektor við Háskólann á Akureyri. Í erindi sínu fjallaði Trausti um fagmennsku kennara og forystu þeirra í starfsþróun.

Hugurinn ræður hálfum sigri - framþróun og fagmennska

Vorráðstefna um menntavísindi á vegum miðstöðvar skólaþróunar við Háskólann á Akureyri
verður haldin laugardaginn 28. apríl 2012

Ráðstefnan er ætluð kennurum, stjórnendum í skólum og
öðrum áhugasömum aðilum um nám og kennslu.

Dagskrá

Fræðslufundur haldinn að Sólborg við Norðurslóð, 15. mars 2012 kl. 15:20-16:20 í L-202

Þorgerður Sigurðardóttir, skólastýra Lundarskóla á Akureyri
Árangur af þróunarstarfi.
Rannsókn á tveimur þróunarverkefnum í grunnskóla.

Erindið byggir á samnefndu meistaraprófsverkefni frá HA vorið 2011. Í erindinu verður greint frá rannsókn sem gerð var á tveimur þróunarverkefnum í grunnskólum sem hófust haustið 2004.

Rannsóknarspurningin var „Hvaða árangur varð af tveimur þróunarverkefnum í grunnskólum og hvað í undirbúningi og framkvæmd þeirra skýrir hann?

Í rannsókninni kom fram að lagt var upp með áætlanir, markmið og tilgang með verkefnunum í báðum þróunarverkefnunum og töldu þeir sem stóðu að þeim að þessir þættir hefðu verið öllum sem þátt tóku ljósir. Rannsóknin leiddi í ljós að svo var ekki og þó svo að flestir þættir sem fræðin um skólaþróun telja forsendu þess að þróunar­verkefni nái fótfestu hafi verið hafðir í huga í upphafi, var margt sem truflaði ferlið. Það kom einnig fram að margt af því sem lagt var upp með náði að festast í sessi en annað ekki. Í dag fimm árum síðar eru kennarar ánægðir með það sem náði fram að ganga og telja sig hafa lært af því. Viðmælendur töluðu langflestir um að þeir teldu að betur hefði tekist til ef ætlaður hefði verið meiri tími til verkefnanna og ef ráðgjöf og eftirfylgd við þau hefði verið meiri, bæði meðan á innleiðingu stóð og eftir hana.

Á undanförnum árum hefur hópur fræðimanna í fjórum háskólum í Evrópu unnið að rannsókn á lestrarvenjum barna á aldrinum 8–11 ára og jafnframt notkun barnabókmennta í skólastarfi. Markmiðið var að afla upplýsinga um stöðu mála, greina þær og kynna svo niðurstöður með fjölbreyttum hætti, með vefsíðu, á ráðstefnum, með greinaskrifum og útgáfu bæði skýrslu og kennsluefnis. Verkefnið var styrkt af Evrópusambandinu (Lifelong Learning Program). Háskólinn á Akureyri tók þátt í verkefninu ásamt Háskóla Vestur-Englands í Bristol á Englandi, Háskólanum í Mucia á Spáni og Gazi Háskóla í Ankara í Tyrklandi. Fyrir hönd HA tóku þátt Kristín Aðalsteinsdóttir prófessor við hug- og félagsvísindasvið og Guðmundur Engilbertsson sérfræðingur á miðstöð skólaþróunar og lektor við hug- og félagsvísindasvið. Unnið var að rannsókn þar sem spurningalistar voru lagðir fyrir börn og kennara í löndunum fjórum og niðurstöður greindar tölfræðilega, settar í fræðilegt samhengi og ræddar. Einnig voru tekin rýnihópaviðtöl við börn og kennara til að fá frekari upplýsingar um lestur og notkun barnabókmennta í skólastarfi. Útbúnar voru leiðbeiningar fyrir kennara um notkun barnabókmennta í skólastarfi og eru þær aðgengilegar á vefsíðu verkefnisins, á ensku og spænsku. Jafnframt er skýrsla rannsóknarhópsins aðgengileg á vefsíðu verkefnis á ensku, svo og hér á vefsíðu miðstöðvar skólaþróunar.

Meginniðurstöður rannsóknarinnar eru eftirfarandi:

• Marktæk fylgni er milli bókakosts á heimili og áhuga barna á lestri.
• Áhugi barna á lestri er breytilegur eftir landi, kyni og aldri en mikill meirihluti barna (yfir 70%) hefur yndi af að vinna með barnabókmenntir sem efnivið í skólastarfi.
• Mikill meirihluti barna í Tyrklandi (80%) segist elska að lesa en aðeins þriðjungur íslenskra barna.
  Íslensk börn skrifa sjaldnar (ríflega 50%) um það sem þau lesa í skólanum en börn í hinum löndunum þremur (80–90%).
• Í öllum löndunum lesa kennarar oft og títt fyrir nemendur sína, einkum í því skyni að efla áhuga þeirra á lestri en hins vegar sýna gögn að sammæli séu um gildi þess að nota barnabókmenntir í kennslu.
• Á Englandi og Spáni tengja kennarar notkun barnabókmennta við ákvæði námskrár (96–100%) en einungis ríflega helmingur kennara á Íslandi og í Tyrklandi.
• Enskir kennarar virðast nota barnabókmenntir með fjölbreyttari hætti en aðrir kennarar.
• Tyrknesku kennararnir fá minni fræðslu um barnabókmenntir í sínu kennaranámi eða í gegnum sí- og endurmenntun að námi loknu. Þeir eru auk þess yngri og reynsluminni en aðrir kennarar.
• Íslensku kennararnir virðast fylgjast mjög vel með útgáfu barnabóka og kynna sér þær – mun frekar en aðrir kennarar.
• Aðeins ríflega helmingur íslensku kennaranna segja að í skólastofunum séu leskrókar eða leshorn en slíkt virðist nánast alsiða í hinum löndunum þremur (yfir 90%).

Þeir sem hafa áhuga á að kynna sé staka þætti rannsóknar, skýrslu og kennsluefni er bent á vefsíðu verkefnis:http://www.um.es/childrensliterature/site/ 

Rannsóknarhópurinn á ráðstefnu í Tyrklandi