Skipulag náms fyrir nýnema
Vinnulag í kennaranámi
Námskeiðið miðar að því að þjálfa nemendur í helstu grundvallaratriðum fræðilegra vinnubragða. Í námskeiðinu er fjallað um helstu gerðir rannsókna og markmið þeirra, hin tvö megin rannsóknar-viðmið rannsókna, þ.e. vísindaheimspekilegar forsendur þeirra. Kynntar eru helstu rannsóknar-aðferðir og er lögð áhersla á að megindlegar og eigindlegar aðferðir séu kynntar sérstaklega. Þá er lögð áhersla á skipulag rannsókna, rannsóknarspurningar, skilgreiningar hugtaka og tilgátur. Unnið er með heimildavinnu,, rafræna heimildaleit, tilvísanir í heimildir og heimildaskráning. Fjallað er um úrvinnslu gagna og framsetningu niðurstaðna gagna, m.a. gerð texta, stílbrigði,og grunnatriði framsetningar tölfræðilegra gagna. Þá er fjallað sérstaklega um siðferðileg álitamál í rannsóknum og gagnrýna hugsun í vísindum. Loks er lögð mikil áhersla á að kenna nemendum ritgerðasmíð, uppbyggingu ritgerða og skýrslna og verklag við slíka vinnu. Áhersla er lögð á vinnu minni nemendahópa að sértæku rannsóknarverkefni sem gefur nemendum innsýn og þjálfun í ferli rannsóknar: undirbúning, framkvæmd og framsetningu niðurstaðna.
Grunnskólakennarinn
Viðfangsefni námskeiðsins lúta að grunnskólanum og starfi grunnskólakennarans. Í námskeiðinu er fjallað um grunnskólann í samfélagslegu samhengi og viðhorf er varða börn og starfshætti í skólastarfi. Kennslan tekur einnig til laga, reglugerða og aðalnámskrár grunnskóla. Fjallað er um starfssvið kennara með áherslu á grunnþætti menntunar, kennsluhætti, samþætt skólastarf og hvernig börn læra. Fjallað er um starfsumgjörð grunnskólakennarans og sjónum beint að ýmsum persónubundnum, aðstæðubundnum og faglegum þáttum sem liggja starfinu til grundvallar. Rýnt er í fagmennskuhugtakið og athyglinni m.a. beint að ígrundun, samvinnu, faglegri ábyrgð, skuldbindingu og siðferðilegum viðmiðum sem mikilvægum forsendum árangurs í starfi. Í námskeiðinu fara nemendur í tveggja daga vettvangsheimsókn þar sem þeir kynnast völdum þáttum skólastarfs.
Vinnulag í kennaranámi
Námskeiðið miðar að því að þjálfa nemendur í helstu grundvallaratriðum fræðilegra vinnubragða. Í námskeiðinu er fjallað um helstu gerðir rannsókna og markmið þeirra, hin tvö megin rannsóknar-viðmið rannsókna, þ.e. vísindaheimspekilegar forsendur þeirra. Kynntar eru helstu rannsóknar-aðferðir og er lögð áhersla á að megindlegar og eigindlegar aðferðir séu kynntar sérstaklega. Þá er lögð áhersla á skipulag rannsókna, rannsóknarspurningar, skilgreiningar hugtaka og tilgátur. Unnið er með heimildavinnu,, rafræna heimildaleit, tilvísanir í heimildir og heimildaskráning. Fjallað er um úrvinnslu gagna og framsetningu niðurstaðna gagna, m.a. gerð texta, stílbrigði,og grunnatriði framsetningar tölfræðilegra gagna. Þá er fjallað sérstaklega um siðferðileg álitamál í rannsóknum og gagnrýna hugsun í vísindum. Loks er lögð mikil áhersla á að kenna nemendum ritgerðasmíð, uppbyggingu ritgerða og skýrslna og verklag við slíka vinnu. Áhersla er lögð á vinnu minni nemendahópa að sértæku rannsóknarverkefni sem gefur nemendum innsýn og þjálfun í ferli rannsóknar: undirbúning, framkvæmd og framsetningu niðurstaðna.
Þroskakenningar, nemendur og nám
Í námskeiðinu er athyglinni beint að þroskaskeiðum barna og ungmenna með hliðsjón af líkams-, vitsmuna-, mál-, félags- og tilfinningaþroska. Fjallað er um breytingar sem snerta líkams-, hugrænan og félagslegan þroska frá bernsku til unglingsára. Lögð er áhersla á erfða- og umhverfisþætti sem hafa áhrif á vöxt og þroska barna og ungmenna, þar með talið fjölskylduna, félaga, skóla, vinnu og fjölmiðla. Með hliðsjón af verndar- og áhættuþáttum er sjónum einnig beint að röskunum sem upp kunna að koma á mismunandi aldursstigum nemenda. Fjallað er um mikilvægi þess að taka mið af þroska og einstaklingsbundnum þörfum við skipulag starfs með börnum og ungmennum og athygli vakin á þáttum sem varða ábyrgð foreldra, kennara og annarra sem vinna með börnum og ungmennum að þroska þeirra og framtíð.
Íslenskar bókmenntir
Námskeiðið snýst um íslenskar bókmenntir og bókmenntakennslu. Fjallað er um íslenskar bókmenntir í sögu og samtíð, tengsl bókmennta og samfélags, og skoðað hvernig bókmenntir opna leið inn í önnur samfélög og tímabil. Nemendur fá þjálfun í að greina, túlka og tjá sig um bókmenntir og þar með tækifæri til að efla sig sem sjálfstæða lesendur. Rætt er um margþætt gildi bókmennta fyrir einstaklinga og í skólastarfi og leiðir til að efla áhuga nemenda á bóklestri. Rýnt er í aðalnámskrá og kynntar og reyndar fjölbreyttar leiðir til að kenna bókmenntir.
Stærðfræði og stærðfræðikennsla
Námskeiðinu er ætlað að auka færni nemenda í stærðfræði sem og að auka færni þeirra til að kenna stærðfræði í grunnskóla. Í námskeiðinu er áhersla lögð á fjölbreyttar leiðir við framsetningu undirstöðuatriða í stærðfræði á grunnskólastigi, svo sem: sætiskerfi, mengi, grunnreikniaðgerðir (samlagning, frádráttur, margföldun og deiling) og eiginleikar þeirra í mengjum náttúrulegra talna, heiltalna og ræðra talna, líkön og reiknirit fyrir grunnreikniaðgerðir með bæði heiltölum og brotum, valin atriði úr talnafræði, tugabrot og mengi rauntalna, rúmfræði í kartesísku hnitakerfi, algebrulegar stæður, jöfnur, föll og tengsl við hnitarúmfræði, rúmfræði á tvívíðum fleti og í þrívíðu rúmi, lengd, flatarmál og rúmmál, færslur og samsnið. Í námskeiðinu kynnast nemendur hlutverki kennarans við að stuðla að skilningi nemenda á stærðfræðilegum hugtökum og vinna verkefni á vettvangi þar sem þeir kynna sér stærðfræðihluta aðalnámskrár grunnskóla.
Samskipti, samtalstækni og foreldrasamstarf
Í námskeiðinu er fjallað um samskipti og samstarf grunnskóla og foreldra. Kynntar eru rannsóknir og kenningar þar sem sjónum er beint að samskiptum, samtalstækni og foreldrasamstarfi. Fjallað er um þýðingu foreldrasamstarfs fyrir líðan og árangur nemenda og í því sambandi er sjónum m.a. beint að heimanámi. Kynntar eru leiðir til að skipuleggja foreldrasamstarf og fjallað er um miðlun upplýsinga og skipulag og stjórnun foreldrasamtala.
Byrjendalestur
Í námskeiðinu verður fjallað um mál og læsi ungra nemenda. Skoðaðar verða rannsóknir og kenningar um þróun máls og kynntar leiðir til að leggja mat á stöðu og málþróun ungra nemenda. Í námskeiðinu byggja nemar upp þekkingu sína á lestri og læsi. Fjallað verður um rannsóknir og kenningar er varða læsi, rætt um lestrarþróun og kynntar ólíkar leiðir í kennslu lesturs og ritunar. Kynntar verða leiðir til að greina hvernig nemendum gengur að tileinka sér ritmálið og rætt um viðbrögð við ólíkum námsþörfum nemenda. Áhersla verður lögð á gerð kennsluáætlana og rætt um mikilvægi samstarfs við foreldra í tengslum við mál- og lestrarnám. Í námskeiðinu vinna nemendur verkefni á vettvangi.
Kennsla, námsumhverfi og námsefni
Í námskeiðinu er sjónum beint að þeim þætti í skipulagi náms og kennslu sem snýr að náms- og kennsluumhverfi. Í því sambandi er fjallað um skipulag náms- og kennslurýmis, námsefni og náms- og kennslugögn, en einnig aðra þætti sem eiga þátt í að móta námsumhverfið, s.s. samskipti og það hvernig umræðu- og spurningatækni er nýtt í starfi með nemendum. Horft er á þróun námsefnis í sögulegu ljósi, fjallað um námsefnisgerð og mat á námsefni og áhersla í því efni lögð á að nemendur fáist við viðfangsefni sem leggja góðan grunn að færni í framsetningu og mati á námsefni. Í námskeiðinu vinna nemendur að ýmsum verkefnum sem tengjast ofangreindum þáttum, þ. á m. verkefni sem tengt er tveggja daga vettvangsnámi í skóla.
Íslenska fyrir kennara
Námskeiðið fjallar um íslenskt mál og málnotkun í víðu samhengi. Fjallað um hvað eigi að kenna í íslensku og hvernig eigi að kenna. Þá verður ítarlega fjallað um mannlegt mál sem samskiptatæki og eðli þess og ýmis blæbrigði, út frá t.d. kyni, aldri og búsetu, skoðuð. Íslensk málpólitík verður einnig til umfjöllunar og þar hugað sérstaklega að birtingarmyndum hennar í skólakerfinu. Þá verður töluvert rætt um málfræði og málfræðikennslu sérstaklega þar sem áherslur aðalnámskrá verða hafðar til hliðsjónar.
Leikur, kenningar og leikþroski
Í námskeiðinu er fjallað um sögulegan bakgrunn leiksins og hugmyndir og viðhorf til hans. Kafað er í helstu kenningar um leik og leikþroska með áherslu á mikilvægi leiksins sem náms- og þroskaleiðar barna. Farið er í birtingarmyndir leiks og leikgerðir, sem og kenningar um áhrif leiks á þroska barna . Einnig er viðfangsefnið hvernig leikur endurspeglar reynsluheim barna, þann menningarheim og það samfélag sem þau búa í. Hugað er að gildi vináttu í leik og leikþroska barna og hvernig samskipti geta verið bæði jákvæð og neikvæð (s.s. einelti). Í námskeiðinu vinna nemendur verkefni á vettvangi.
Íslenska
Í námskeiðinu er fjallað um þá íslensku málfræði sem kemur við sögu í efri bekkjum grunnskólans og á framhaldsskólastigi. Farið verður yfir það námsefni sem þar er stuðst við í kennslu og rýnt í þau málfræðihugtök sem þar eru til umfjöllunar, svo sem innan beygingarfræði, setningafræði og merkingarfræði. Kynntar eru helstu aðferðir sem beita má við málfræðikennslu á efri stigum skólakerfisins.
Enska
Í námskeiðinu er fjallað um breytta stöðu ensku á Íslandi og hvernig skólakerfið þarf að bregðast við þeirri stöðu. Nokkur áhersla er lögð á enska málfræði og málnotkun auk þess sem farið er yfir meginatriði hljóðfræði með sérstakri vísan til framburðarvandamála sem rekja má til mismunar á hljóðkerfum ensku og íslensku . Veitt er leiðsögn í kennslufræði ensku með skírskotun til nemenda á grunnskólastigi. Leitast er við að tengja námið því sem fram fer í kennslustofunni með dæmum úr kennslu. Þá er fjallað um námsáætlanir og námsmat í ensku.
Kennslufræði tungumála
Í námskeiðinu verður fjallað um sögu tungumálakennslu og greint frá helstu kennsluaðferðum nútímans. Kennslufræði tungumála verður einnig sett í samhengi við almenn málvísindi og sérstakur greinarmunur gerður á máltöku annars vegar og tungumálanámi hins vegar, auk þess sem rætt verður um tengsl móðurmáls við það tungumál sem numið er. Fjallað verður sérstaklega um grundvallatriði almennrar hljóðfræði og nýtingu þeirra í framburðarkennslu. Áhersla verður lögð á íslensku sem annað tungumál. Þá fá nemendur leiðsögn í hvernig velja skal námsefni sem hentar mismunandi nemendahópum og er bent á leiðir til að viðhalda og bæta við fræðilega þekkingu sína.
