Fulltrúar HA ræða heimskautafræði í Róm

Í byrjun mars tóku Sara Fusco, aðjúnkt og prófessor og Rachael Lorna Johnstone, prófessor, báðar við Lagadeild HA, þátt í Arctic Circle Rome Forum – Polar Dialogue, sem haldið var af Vísindaráði Ítalíu (CNR). Sara og Rachael lögðu sitt af mörkum í umræðum um stjórnsýslu á norðurslóðum, menntun og öryggismál.

                                                                                       ^{Rachael og Sara} 

Sara Fusco, aðjúnkt við lagadeild Háskólans á Akureyri og doktorsnemi við Háskólann í Lapplandi í Finnlandi, var boðin af Polar Educators International til að flytja erindi í morgunlotu ráðstefnunnar. Lotan bar yfirskriftina Bridges of the Arctic: Education and Communication, sem var helguð heimskautamenntun og áhrifum hennar á fræðilega þjálfun og samskipti. Í erindi sínu fjallaði hún um þróun meistaranáms í heimskautarétti við háskólann, þar sem hún rakti uppruna námsins, kennsluhætti og áskoranir sem stúdentar og kennarar frá löndum utan norðurslóða standa frammi fyrir.

Með hliðsjón af eigin reynslu, fyrst sem stúdent og nú sem kennari innan námsleiðarinnar, velti Sara fyrir sér sínu eigin fræði- og persónulega ferli við að afla sér þekkingar á heimskautasvæðum byggðu á fyrra laganámi utan norðurslóða. Hún benti á að ein helsta áskorunin fyrir alþjóðlegt fræðafólk væri ókunnugleiki við mörg laga- og söguleg hugtök sem tengjast norðurslóðum. Það krefst þess að fólk endurmeti eigin þjóðarsögu út frá nýju sjónarhorni. Í hennar tilviki leiddi nám í réttindum frumbyggja í meistaranáminu til gagnrýninnar umræðu um nýlenduvæðingu í sögu heimalands hennar, Ítalíu, eitthvað sem hún hafði ekki áður fengist við í námi sínu.

^{Sara í panel}

Rachael flutti erindi á málstofunni Time to Mine? Security Perspectives. Þar fjallaði hún um hugtakið „lífsnauðsynleg jarðefni“ (e. critical minerals) og setti spurningarmerki við pólitískar og efnahagslegar forsendur hugtaksins. Hún útskýrði að enginn alþjóðlegur listi væri til yfir slík jarðefni. Ríki og alþjóðastofnanir skilgreina þau út frá eigin efnahags- og öryggishagsmunum. Merking orðsins lífsnauðsynlegt (e. critical) endurspegli fyrst og fremst pólitískar ákvarðanir um öryggi á framboði, þörfum iðnaðar og alþjóðlega samkeppni fremur en eiginleika efnanna sjálfra.

Rachael fjallaði jafnframt um hvernig umræðan um lífsnauðsynleg jarðefni samtvinnast við umræðu um orkuskipti og stafræna umbreytingu sem og hernaðarlegar þarfir. Hún benti á að efni á borð við litíum, kóbalt, grafít og nikkel gegni lykilhlutverki í tækni fyrir endurnýjanlega orku, rafbíla og stafræna innviði. Á sama tíma vakni spurningar um umhverfisstjórnun, vinnuaðstæður í námum og vernd réttinda frumbyggja á svæðum þar sem fyrirhuguð eru vinnsluverkefni. Í pallborðinu voru einnig kollegar hennar úr Fulbright Arctic Initiative IV, þau Anna Karlsdóttir, Alexandra Middleton og Gabriela Argüello.