HA fær lof fyrir nýstárlega kennslu í Rómarétti

Í byrjun mars hélt Hug- og félagsvísindadeild Háskóla Færeyja málþing um rómverskan rétt þar sem fræðafólk frá ýmsum háskólum kom saman og ræddi áframhaldandi mikilvægi réttarsögu í nútíma lögfræðimenntun. Meðal gesta var Sara Fusco, aðjúnkt við Lagadeild Háskólans á Akureyri, þar sem hún kennir Rómarétt.

Málþingið var haldið í tilefni þess að Francesco Millazzo var skipaður prófessor við Háskóla Færeyja í október 2025. Millazzo, sem hefur kennt við skólann á árunum 2020, 2022 og 2024, fékk þessa skipun vegna framúrskarandi kennsluárangurs, yfirgripsmikils starfsferils sem prófessor við Háskólann í Catania, og virkrar alþjóðlegrar þátttöku meðal annars í samstarfi við Háskólann á Akureyri.

Í erindi sínu fjallaði Millazzo um sögulegt eðli laga og benti á að „nútíminn“ gæti aldrei staðið einn og sér; hann væri ávallt rótfastur í fortíðinni jafnframt því sem hann mótar framtíðina. Í því ljósi standi rómverskur réttur sérstaklega sterkur, enda hafi hann um aldir sýnt einstaka aðlögunarhæfni að samfélags- og stjórnmálabreytingum.

Meðal framsögufólks var einnig Mikael M. Karlsson, prófessor í lögfræði við Háskóla Færeyja frá 2015 og lykilmanneskja í þróun lögfræðimenntunar á Íslandi. Hann starfaði sem prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands frá 1973 til 2013 og er nú emeritus við skólann. Árin 2000–2004 var hann fyrsti deildarforseti Félagsvísinda- og lagadeildar við Háskólann á Akureyri, þar sem hann lagði grunninn að þeirri uppbyggingu sem laganám HA byggir á í dag.

Í þessu samhengi kynnti Sara Fusco kennslufræðilega nálgun sem þróuð hefur verið við Háskólann á Akureyri í kennslu á Rómarétti. Hún lagði áherslu á mikilvægi þess að tengja sögulega lagahugsun við nútímalega lögfræðilega færni. Markmið hennar er að ganga lengra en hefðbundin lýsandi umfjöllun um Rómarétt og setja hann í staðinn fram sem hagnýtt tæki til að þjálfa lagalega rökfærslu og gagnrýna hugsun stúdenta.

Hún kynnti einnig rannsóknir sínar á hefnd og réttlæti í Rómarétti og íslenskum miðaldarétti, þar sem hún dregur fram tengsl milli viðbragða samfélagsins við misgerðum og hefðbundinna sögulegra venja í þróun réttarkerfa.

Einn af hápunktum erindis hennar var nýleg reynsla stúdenta við Háskólann á Akureyri sem unnu hóprannsóknir í námskeiðinu Rómarréttur. Rannsóknir þeirra voru valdar til birtingar í fræðiritinu Nordicum-Mediterraneum, í sérstöku hefti sem ber titilinn Pax Boreo-Romana. Þetta frumkvæði sem Sara innleiddi í námskeiðinu endurspeglar þá sérstöku kennslufræðilegu nálgun þar sem rannsóknarmiðað nám er tengt beinum tækifærum til birtinga. Með þessu eru nemendur hvattir til að taka virkan þátt í alþjóðlegri fræðilegri umræðu.

Kennslunálgun Háskólans á Akureyri í rómverskum rétti hlaut mikið lof á málþinginu. Sérstaklega var bent á mikilvægi samanburðarnálgunarinnar, þar sem rómversk réttarfarshugtök eru tengd norrænum og íslenskum lagahefðum. Sú nálgun var talin áhrifarík leið til að gera fræðasviðið lifandi og sýna fram á mikilvægi þess fyrir nútíma réttarkerfi. Sara fjallar um þessar kennsluaðferðir í Pax Boreo-Romana sérheftinu sem hún ritstýrði fyrir Nordicum–Mediterraneum.

Árangur málþingsins lagði grunn að nýju og öflugu fræðilegu samstarfi milli Háskólans á Akureyri og Háskóla Færeyja. Báðar stofnanir lýstu áhuga á að efla rannsóknartengsl og jafnvel koma á reglubundnum árlegum viðburði um Rómarétt, þar sem bæði mætti kynna fræðilegar rannsóknir og deila nýstárlegum kennsluaðferðum.